Herpes Zoster (Zona) 

 

      Çocukken geçirilen su çiçeğinin ardindan virüs yıllarca hiçbir belirti vermeden sinir hücrelerinin köklerinde kalmaya devam eder. Savunma sisteminin zayıfladığı durumlarda virüs tekrar aktivasyon ile zona hastalığına neden olur. Stres, yorgunluk, yaşlılık ve bazı hastalıklar nedeni ile vücut direncinin düşmesi en sık görülen nedenlerdir. Çok şiddetli ve yaygın vakalarda neden malign hastalıklar, AIDS, kanser ilaçları ve radyoterapiye bağlı olabilir.
    Enfeksiyonun sinir üzerinde yayılması ile her iki tarafından kuşak gibi saran bir ağrı ve hassasiyete neden olur. Buna hafif ateş ve başağrısı da eklenebilir. Sıklıkla 1-3 gün içinde deriye ulaşarak, kızarıklık , ufak birbirine bitişik içi berrak su dolu kabarcıklar belirir. Bu kabarcıklar daha sonra irin dolarak bulanık görünürler. Kabarcıkların  3-5 gün içinde açılması sonrası oluşan ufak yaralar sonra kabukla kaplanır. Bu kabuklar, 2-3 hafta içinde iz bırakmadan düşer. Ama ağrı bazen çok daha uzun sürebilir. Su toplamaları veya ağrı tek başlarına da görülebilir.
       Her yerde görülebilir, en sık göğüs, kalça ve yüzde görülür. Bazen ağız içinde veya gözde de zona görülür. Kalıcı körlük ,sağırlık, tat kaybı veya yüz felcine neden olabilir.
      İyileştikten sonra aylarca, bazen yıllarca devam eden ağrı en sık görülen komplikasyondur. Kabarcıklar iltihaplanırsa, tedaviye bazı antibiyotikler eklenebilir.
      Direncin düşmesine bağlı görülen yaygın zona hastalığında su çiçeğine benzer bir tablo gelişebilir.
Su çiçeği geçirmeyenler, özellikle çocuklar Zona hastası ile temas ederse normalden daha şiddetli bir su çiçeği hastalığına yakalanabilir. Su çiçeği geçirmiş kişilere ise hastalık bulaşmaz.

   Genelikle zona tek taraflı görülür. Nadiren tekrarlar ,ancak vücut direncini düşüren durumlarda tekrarlayabilir ya da çift taraflı olarak görülebilir.

Tedavi

       Zona hastalığı sırasında komplikasyon gelişmez ise 1-2 haftada kendiliğinden düzelir. Tedavi, hastalığın ilerlemesini engellemek ve komplikasyonları engellemek için yapılır. Ağrı kesiciler ve sulu antiseptik pansumanlar kullanılır. Deri lezyonlarının çıkmadığı erken dönemde ağızdan antiviral ilaçlar daha  faydalı olacaktır . Çok ağır durumlarda antiviral tedavinin damar içine verilmesi gerekebilir. Özel durumlarda kortikosteroid kullanılabilir. Ağrısı olan hastalarda antidepresan ilaçlar faydalı olabilir.
      Banyo sonrası antiseptik solüsyonlarla pansuman yapılabilirse banyo yapabilir. Ancak banyo suyu temiz olmalı ve sıcak olmamalıdır. Yaraların temiz kalması özellikle savunma sistemi zayıflamış hastalarda  çok önemlidir.